| SLIKE | Poezija | Razglednice | Vicevi | April 1992 ZV |
MAHALE ZVORNICKE
Upoznajte grad ako ga ne poznajete
Zvornik je uvijek imao 12 mahala koje su u poslednje vrijeme nazvate raznim ulicama. To je interesantno da je svaki zvornicanin kao i novopridosli stanovnik znao gdje se nalazi koja mahala.
Hrid je dio grada od gradske kapije pa do zgrade Skupstine opstine. Ovo je jedan od najstarijih dijelova grada koji je nastao van zidina Starog grada - tvrdjave. Hrid je formiran u XVI vijeku. 1955 godine je imao 37 kuca u kojima je zivjelo 40 porodica. Na Drine iznad "hukova" je nekad bila hridanska vodenica koja je prestala sa radom 1950 godine. U Hridu je podignuta prva dzamija koja je bila od drveta i vise puta obnavljana.
Zamlaz je dio Zvornika izmedju zgrade Skupstine opstine i Osnovne skole "Mitar Trifunovic - Uco" sada dio ulice "Filipa Kljajica - Fice". U periodu do II svjetskog rata kao poslije njega sve do 1955 godine Zamlaz je imao 40 kuca sa isto toliko porodica u njemu. Izmedju kuca Zamlaza i Drine bile su baste i vrtovi kao i zamlaski mejdan gdje su djeca igrala fudbal.
slika ZAMLAZA iz 1955 god
slika ZAMLAZA iz 1974 god
Sadrzaj
Ova mahala je dobila naziv od turske rijeci bair, sto znaci brijeg tj. padina. Nekada su skoro sve kuce u ovoj mahali bile pokrivene sindrom. Bair spada u najstarije zvornicke mahale a izgradio i izmjenio se u poslednjih 20 godina veoma mnogo. U XVI vijeku je podignuta mahala sto znaci da je tada i nastao. Dzamija je zbog dotrajalosti srusena 1935 godine a njen poslednji imam je bio Salih ef. Sarajlic. Pred dzamijom je bila velika lipa gdje su stariji ljudi sjedili prije i poslije namaza tj molitve.
je najstarije naselje formirano u Zvorniku. Dobila je naziv po po cuvenoj Fethiji dzamiji a ova po turskoj rijeci feth (osvajanje). Na Fetiji se nalaze ostaci najstarijeg gradjevinskog objekta u Zvorniku ( u dvoristu Case Jovicica). To su zidine cuvene crkve Svete Marije i franjevackog samostana podignutog u predturskom periodu, sto znaci da je tada vecinsko stanovnistvo bilo najvjerovatnije katolicko. Ovom crkvom su se sluzili i Dubrovcani kojih je 1428 god. bilo 428 u Zvorniku.
Crkva i samostan su prestali sa djelovanjem oko 1538. god. kada sun franjevci napustili grad i odselili za Gornju Tuzlu. Posto je u Zvorniku preovladalo muslimansko stanovnistvo crkva je pretvorena u dzamiju. Zvono iz crkve je preneseno u tuzlanski samostan.
Kanare su dio Zvornika iznad "Spomenika" u centru grada, tj. izmedju Baira, Kuljanskog puta i Fetije. U posljeratnom periodu Kanare su bile poznate po tome sto su se ovdje prodavale uprte drva koje su prodavali Kuljani.
CARSIJA snimak iz 1970 godine.
Zvornik je imao svoju carsiju-centar grada. Tu se omladina skupljala navecer da bi prosetala korzoom, da bi se srela pojela nesto u slasticarnicama itd. Dugo vremena Zvornik je imao dosta zanatskih radnji kao sto je i vijekovima imao.
Sadrzaj ove strane
Namazdjah je dio Zvornika koji se prostire od hotela "Drina" pa do zeljeznog mosta na Drini. Sam naziv dobio je po rijecima namaz sto znaci molitva i djah sto znaci ponekad. Sama dzamija koja je bila u ovom dijelu grada zvala se "Namazdjah- dzamija". Ova dzamija je srusena da bi se izgradili stambeni objekti a sto je jedan veliki gubitak za grad Zvornik koji je poceo da gubio svoj identitet sa "Novopecenim urbanistima i politicarima" koji ne znaju sta je vrijdnost kulturnog nasledja. Naravno da je bilo kakav manastir bio ili crkva ista nebi bila srusena.Mnoge kuce u Namazdjahu su pripadale trgovackim porodicama ali su porusene.
Pogled na NAMAZDJAH
Sadrzaj ove strane
Beksuja je podrucje grada od rijecice Zlatice, ispod Vratolomca prema Karakaju. Taj dio grada je formiran tek u XVII i XVIII vijeku. Do tada su bile samo baste i vocnjaci. Danas, odnosno do rata 1992 godine ovaj dio grada se poistovjecuje sa ulicom 19. Bircanske Brigade. Na podrucju izmedju sadasnjih objekata B-1 i bivse lokacije RO "Univerzal" nalazila se zvornicka stocna pijaca sve do njenog izmjestanja van grada 1973 godine. Na beksujanskom mejdanu bilo je prvo fudbalsko igraliste u Zvorniku, koje se nalazilo na mjestu sadasnjih stambenih "B" zgrada. Na ovom igralistu su igrane sve utakmice do pocetka II svjetskog rata, kada je premjesteno na mejdan iznad mosta na priblizno sadasnju lokaciju fudbalskog igralista. Interesantno je da jedino ulica 19. Bircanske Brigade nije dozivjela velike promjene sa dolaskom urbanizacije i izgradnje stambenih zgrada. Vjerovatno sto je bila jedna od najljepsih i koju nije ni trebalo mijenjati. U srednjem dijelu nalazi se dzamija koja ima drvenu munaru (minaret) jedna od starijih zvornickih dzamija. U srednjem dijelu ulice je gimnazija koja je izmjestena iz centralnog dijela grada i useljena u nekadasnju osnovnu skolu "OS Braca Skopljakovic".
U ovoj ulici sam i ja odrastao na adresi: 19. Bircanske Brigade 41. U Beksuji su odrasle i moje komsije i drugovi: Mulabdici, Hrnjici, Zejnilagici, Hadzigrahici, Caklovice i drugi. Sada su po bijelom svijetu i ne svojom voljom.
Sadrzaj ove strane
Grobnice su najmladja mahala ili dio grada Zvornika. Nekada je na mjestu danasnjih grobnica bilo staro napusteno tursko groblje koje niko od zvornicana nije htjeo da dira smatrajuci grehotom naseljavati odnosno unistavati mezarja tj. grobove. U pocetku naseljavanja grobnica gradske vlasti su da bi pospjesile naseljavanje davale placeve dosta jeftino. Kao posledica toga doslo je do masovne izgradnje kuca na "grobnicama". Vrlo brzo su naseljene i kuce izgradjene sve do samog vrha grobnica.
Sjecam se kada su grobnice bile skoro potpuno prazne sa masom nisana tj starih nadgrobnih obiljezja. Tu smo igrali lopte sve dok se ne izgradise osnovna skola kao i mnoge kuce. Kuce su uglavnom privatne , lijepe i sa lijepim pogledom na grad.
Mahala Skela je formirana jos u 16. vijeku na prostoru od danasnjeg zeljeznog mosta pa do usca Zlatice u Drinu. Ovdje se nalazila nekad poznata skela za prevoz putnika i robe sa jedne na drugu stranu obale Drine. U ovom dijelu grada je bila i dzamija, dva hana i carinarnica.
Stanovnici Zvornika rjecicu Zlaticu zvali su i Rijeka, po cemu je i dio grada na lijevoj obali od Causevca do njenog usca u Drinu dobio ime Rijeka, a dzamija na desnoj obali rijecanska dzamija.Do 1929 godine Zlatica je u luku zaobilazila sadasnju pijacu, odnosno od kuca Muhameda Zejnilagica i Dzemila Nakicevica tekla je ka jugu iznad sadasnje pijace do bioskopa i kafane "Lovac", odakle je naglo skretala ulijevo i tekla ukoso u pravcu sjeveroistoka do usca u Drinu. Posto se cesto izlijevala iz korita i pravila stete okolnim objektima, posebno lokalitetu sadasnje pijace na kojem se tada nalazila kacara za rakiju Andrija Skibira i gdje se prodavala drvena grada, prokopano je sadasnje korito Zlatice kod pijace preko koga su s vremenom podignuti mostovi. Iste godine regulisano je gotovo cijelo korito Zlatice podizanjem kamenih zidova na njenim obalama, radi osiguranja od bujica.
U dijelu mahale Rijeka, od posljednjeg mosta na Zlatici sto se nalazio u blizini njenog usca u Drinu do stocne pijace (sada dio Ulice brace Skopljakovica sto vodi ka stambenim blokovima u Beksuji), bile su nekada jedna do druge kovacke i kolarske radionice, pa je ovdje po cijeli dan vladala zaglusljujuca jeka od udarca cekica. Ovaj dio grada, pricaju stari, zvao se Kovaci.
Sadrzaj ove strane
U gotovo svim vecim gradovima u turskom periodu u Bosni & Hercegovini, sa pretezno muslimanskim stanovnistvom, postojali su dijelovi grada koji su se formirali oko pravoslavnih crkava i u kojima je vecinsko stanovnistvo bilo srpsko, po cemu su i ovi dijelovi grada (varosi) oznacavani kao srpske varosi. Zvornicka Srpska varos nastala je na prostoru s jedne i druge strane rijeke Zlatice uzvodno od Causevca do tuzlanske malte, zatim oko potoka Lisicnjak i crkve podignute jos u turskom periodu.
Dolaskom Turaka u Zvorniku se povecava broj pravoslavnog stanovnistva, koje je sluzilo kao cuvari grada (martolozi). Oni su dosli sa strane. Zvornicka episkopija osnovana je poslije osnivanja zvornickog sandzaka i bice joj sjediste u Zvorniku do 1851 godine kada prelazi u Tuzlu. Ona se i danas zove zvornicko-tuzlanska. Sadasnja pravoslavna crkva u Zvorniku sagradjena je 1823 godine na mjestu gdje se nekada nalazila stara manja crkva, pa je porusena da bi se podigla nova.
Pojedini dijelovi Srpske varosi imali su i svoje posebna imena. Naselje formirano u podnozju brda Vratolomca i Kuline, uz obale potoka Lisicnjak, zvalo se po ovome potoku (sada Majevicka ulica). U njemu su pretezno zivjele porodice opancara. Kuce su bile male, pokrivene sindrom, sa jednom sobom i predsobljem i podrumom od kamena. U ovom dijelu Varosi rodio se knjizevnik Marko Markovic.
Bukres je naselje nastalo oko crkve (sada Ulica brace Stefanovica), Ada dio ulice od kuce Bate nikolica (od Arene) do bivse Osnovne skole (sada ulice brace Obradovica) i Goge od mostica kod kuca Blagojevica i Jovocica (od Corlukine kuce) uzvodno do tuzlanske malte.
Bukres i Lisisnjak imali su najbolje plaze (prostore za sankanje) u Zvorniku i tu se zimi okupljalo najvise djece.
je naselje koje se medju poslednjim formiralo u gradu i to na brezuljku iznad ceste prema Karakaju (sada prostor naselje iznad raskrsca u Beksuji i bivse kuce porodice Hambiralovica). Vecina njegovih stanovnika bavila se splavaranjem. Na obali Drine ispod Vidakove njive bio je liman gdje su se vezivale (rajzovale) splavi, kaoi drinske lade. Vlasnik lada i preduzimac za isporuke drvene gradje u ovom dijelu Zvornika bio je Avdaga Hambiralovic.Naselje je, prica se, dobilo ime po njivi nekoga Vidaka koja se nalazila na prostoru na kome je kasnije nastala ova zvornicka mahala.
Izmedju dva svjetska rata na Bukoviku, iznad Vidakove njive, priredivane su zabave i teferici uz kulturno-zabavni program clanova "Sloge", a u poslijeratnom periodu na Djurdjev dan narodno veselje.
Sadrzaj ove strane
Min e-mail
| izet.karaosmanovic@telia.com |
Copyright © JULI 1998
Izet Karaosmanovic. All rights reserved.