HISTORIA PMK cz.1

(strona w jezyku polskim)

PODWALINY I POCZATKI
Historia duszpasterstwa polonijnego w Sztokholmie, w obecnym konczacym sie stuleciu, mozna przyjac umownie, siega 1914 roku, kiedy s. Urszula Ledóchowska przybyla do Sztokholmu i organizowala szeroka dzialalnosc spoleczna, religijna i edukacyjna, podkreslajac swoje polskie pochodzenie, gdy Polski nie bylo na mapie swiata.

W latach trzydziestych duszpasterstwo polonijne inicjowal ks. Herman Burczyk, salezjanin, wuj obecnego ordynariusza diecezji opolskiej abp-a Alfonsa Nossola, organizujac wraz z bratem zakonnym (koadiutorem) Leonem w 1930 roku mala kaplice katolicka na Bergsgatan oraz skromny sierociniec--internat dla biednej mlodziezy, o nazwie „Don Boscos hus". W 1935 r. dolaczyl do nich ks. Paul von Styp, takze salezjanin. W ramach pracy duszpasterskiej wsród katolików róznych narodowosci znalazlo sie tam takze miejsce dla Polaków, uczeszczajacych na nabozenstwa i rózne spotkania. W 1934 roku, 6 lutego, powstalo w Sztokholmie „Ognisko Polskie" skupiajace grupe aktywnych Polaków w celu szerzenia kultury polskiej na obczyznie. Organizacja ta przyczynila sie takze do ozywienia ducha religijnego wsród Polonii. Dzieki jej staraniom w trzecia niedziele kazdego miesiaca w kaplicy sióstr Dominikanek przy Villagatan 21 odbywaly sie nabozenstwa z kazaniem w jezyku polskim. Mozna tam bylo skorzystac z sakramentu spowiedzi. Msze sw. w jezyku polskim byly sprawowane w kosciele oo. Dominikanów na Linnegatan oraz w wyzej wspomnianej kaplicy na Bergsgatan. Czasami pomoca sluzyli ksieza przyjezdzajacy z Polski, jednak caly ciezar pracy duszpasterskiej w jezyku polskim spoczywal na barkach wspomnianego ks. Hermana Burczyka, jedynego wówczas polskiego kaplana przebywajacego w Szwecji.

Byly to trudne czasy dla Kosciola katolickiego oficjalnie uznanego przez wladze szwedzkie dopiero w 1952 r., a wiec czasy trudne takze dla katolików z Polski.
Ciekawa historie tworza dzieje Polonii szwedzkiej w latach 1939-1946 - poleca sie bardzo dobra pozycje o tej tematyce autorstwa Andrzeja Nilsa Uggli pt. „Polacy w Szwecji w latach II wojny swiatowej", wydanej nakladem Wydawnictwa Uniwersytetu Gdanskiego, w 1996 r.

Po zawierusze wojennej w wazniejszych skupiskach polonijnych na swiecie rozwijaly sie lub powstawaly polskie parafie, koscioly rektoralne
i polskie misje katolickie, aby zapewnic Polakom praktykowanie wiary
w sposób zblizony do tego, jaki wyniesli ze swojego ojczystego kraju. Byly to takze miejsca spotkan budowane na zaufaniu, akceptacji i szacunku dla drugiego czlowieka - czyli starano sie rozwijac ogólnoludzkie wartosci zniszczone przez terror czasów totalitaryzmu hitlerowskiego. Na pierwszym miejscu chodzilo o to, aby kazdy czul sie bezpiecznie i u siebie. Posród wielu krajów calego swiata, do których udawali sie Polacy po II wojnie swiatowej
z nadzieja znalezienia miejsca na godne zycie, znalazla sie takze Szwecja. Otrzymalo tu schronienie i pomoc wielu wiezniów obozów koncentracyjnych, patriotów nie pogodzonych nigdy z faktem przejecia wladzy w Polsce przez komunistów i osób przybylych w celach zarobkowych.
Duszpasterstwo polonijne w Szwecji powojennej jest nierozerwalnie zwiazane z osoba ks. pral. Czeslawa Chmielewskiego, delegowanego przez ks. bp-a Józefa Gawline na teren Szwecji wraz z kilkoma kapelanami wojskowymi, w celu opieki religijnej nad Polakami. Od 1945 roku ten gorliwy kaplan przemierzal wzdluz i wszerz Ziemie Szwedzka odwiedzajac
i gromadzac Rodaków, zakladajac szkólki jezyka polskiego, inicjujac rózne uroczystosci religijne i patriotyczne, „czujac sie odpowiedzialny za moralne
i ideowe oblicze Polonii, zgodnie z duchem kultury chrzescijanskiej. Poswiecal duzo czasu i uwagi mlodziezy, zachecal do wiernosci Kosciolowi i Polsce, do pielegnowania mowy ojczystej, obyczajów chrzescijanskich i tradycji narodowych. W dniu 25 marca 1949 roku na zjezdzie Stowarzyszenia Polskich Kombatantów - Oddzial Szwecja, dokonal uroczystego ofiarowania Polonii szwedzkiej Niepokalanemu Poczeciu NMP przed obrazem Matki Bozej Czestochowskiej w Lund." Spotkania organizowane z racji jego przyjazdu przemienialy sie w swieto. W miejscach gdzie Polonia byla dobrze zorganizowana (np. w Malmo, Lund, Sztokholm, Vasteras) spotkania te mialy szczególny charakter. W 1952 roku praca ks. Pralata zostala zauwazona, doceniona i ukoronowana utworzeniem Polskiej Misji Katolickiej na obszar Szwecji, z siedziba w Malmo. Bylo to mozliwe dzieki porozumieniu zawartemu miedzy bp. Erikiem Mullerem a bp. Józefem Gawlina, zatwierdzonym oficjalnie przez Stolice Apostolska dekretem „Exul Familia" w 1953 r.

Pierwszym rektorem mianowano ks. Czeslawa Chmielewskiego i nominacje te ponawiano kazdego roku, do 1991r. W ten sposób, pozostajac w lacznosci z Centralnym Osrodkiem Duszpasterstwa Polonijnego w Rzymie i hierarchia Kosciola katolickiego w Szwecji, ks. Cz. Chmielewski kontynuowal i rozwijal prace. Utworzenie struktury organizacyjnej duszpasterstwa polonijnego w Szwecji pozwolilo sprawniej prowadzic dzialalnosc i porzadkowalo relacje z parafiami funkcjonujacymi na sposób szwedzki, jednak mala ilosc kaplanów a duzy obszar i niezmierzone odleglosci byly uciazliwymi trudnosciami w docieraniu do najbardziej oddalonych Polaków. Jakkolwiek, bylo juz na czym budowac
i glówne osrodki duszpasterstwa polonijnego (Malmo, Lund, Helsingborg, Landskrona, Szkokholm) umacniafy sie i rozwijaly. W Lund przez wiele lat, nieregularnie, wydawano katolicki biuletyn pt. „Na posterunku", redagowany przez zasluzonego patriote i oddanego sprawom emigracji sp. Bozyslawa Kurowskiego.